Mozaikoplasti, Eklemin yük taşımayan bölgesinden 6-8 mm çapında ve 15 mm boyunda kıkırdak ve kemikten oluşan silindirik parçaların alınıp, bunların yük taşıyan bölgedeki hasarlı bölgeye nakledilmesidir.
Mozaikoplasti, Bu teknik te 4cm2’nin altındaki hasarlarda uygulanır. En sık diz ve ayak bileği eklemlerinde uygulanır. Artroskopik veya açık yöntemle yapılabilir. En önemli avantajı, normal kıkırdağın mimari yapısında bir dokunun hasarlı bölgeye nakledilmesidir. Dezavantajları ise sınırlı sayıda doku nakli yapılabilmesi ve hasarlı bölgeye nakil yapılabilmesi için eklemin başka bir bölgesindeki normal kıkırdağın feda edilmesidir. Çok büyük hasarlarda bazen sağlam olan karşı diz ekleminden de doku alınması gerekebilir. Tekniğin özelliği dolayısı ile hasarlı bölgenin ancak % 70’i nakledilen kıkırdak ile doldurulabilir, nakledilen silindirler arasında kalan bölge kıkırdak benzeri bir tamir dokusu ile iyileşir. Bu teknik genellikle küçük kıkırdak hasarlarında daha başarılıdır. Büyük yaralanma alanlarında eklemin normal şeklinin oluşturulması zor olabilir. Ameliyat sonrası dönem mikro-kırık yöntemi ile benzerdir.
Mozaikoplasti Nasıl Çalışır?
Mozaikoplasti tekniğinde, eklem yüzeyinin yük taşımayan (fonksiyonel olarak daha az kullanılan) bölgelerinden silindirik şeklinde osteokondral greftler (kemik + kıkırdak birlikteliği) alınır. Bu greftler, kıkırdak kaybının olduğu alana yerleştirilir. Yerleştirilen bu küçük silindirler, yan yana dizilerek bir “mozaik” görünümü oluşturur; yöntem adını da buradan alır.
Bu greftler:
- Canlı ve sağlıklı kıkırdak dokusu içerir
- Kemik kısmı sayesinde alıcı bölgeye güçlü şekilde tutunur
- Zamanla çevre dokuyla biyolojik uyum geliştirir
Hangi Durumlarda Mozaikoplasti Uygulanır?
Mozaikoplasti genellikle şu durumlarda tercih edilir:
- Travmaya bağlı kıkırdak kayıpları
- Spor yaralanmaları sonrası oluşan kıkırdak defektleri
- Sınırlı alanı etkileyen kıkırdak hasarları
- Eklem kireçlenmesinin erken evreleri (ileri artrozda uygun değildir)
En uygun adaylar genellikle:
- Genç ve orta yaşlı bireyler
- Eklem dizilimi bozuk olmayan hastalar
- Kıkırdak hasarı 1–4 cm² arasında olan kişiler
Mozaikoplasti ile Hedeflenen Kazanımlar
Bu yöntemle amaçlanan temel kazanımlar şunlardır:
- Eklem yüzeyinde hiyalin kıkırdağa yakın bir yapı oluşturmak
- Ağrıyı azaltmak
- Eklem hareket açıklığını korumak veya artırmak
- İlerleyici kıkırdak yıkımını yavaşlatmak
Diğer bazı kıkırdak onarım yöntemlerinden farklı olarak, mozaikoplasti ile oluşturulan yüzey biyolojik olarak daha dayanıklı kabul edilir.
İyileşme Süreci Nasıl İlerler?
Mozaikoplasti sonrası iyileşme süreci kontrollü ve aşamalıdır:
- İlk dönemde ekleme yük bindirilmez veya sınırlı yük verilir
- Fizik tedavi ile eklem hareketleri korunur
- Greftlerin kaynaması için zamana ihtiyaç vardır
- Tam fonksiyonel dönüş genellikle birkaç ayı bulur
Başarılı bir sonuç için cerrahi teknik kadar, ameliyat sonrası rehabilitasyon da belirleyici rol oynar.
Mozaikoplasti ile Diğer Kıkırdak Onarım Yöntemleri Arasındaki Fark
Mozaikoplasti, mikrokırık veya hücre temelli yöntemlerden farklı olarak:
- Hazır ve canlı kıkırdak dokusu kullanır
- Onarılan bölgede daha dayanıklı bir yüzey sağlar
- Uygun hasta grubunda uzun dönem sonuçları daha stabildir
Ancak her hasta için evrensel bir çözüm değildir; kıkırdak hasarının boyutu ve eklemin genel durumu mutlaka dikkate alınmalıdır.
Youtube Videos
