Skafoid kemiği, el kemikleri ve ön kol arasındaki bağlantıyı sağlayan sekiz karpal kemikten biridir. Bu kemik, anatomik olarak önemli bir rol oynar çünkü elin hareket kabiliyetine katkıda bulunur. Skafoid kemiği, el bileği bölgesinde yer alır ve bu bölgedeki diğer kemiklerle birlikte, elin stabilitesini ve işlevselliğini artırır. Özellikle günlük yaşamda elin hareketleri sırasında, yük taşıma ve denge sağlama gibi işlevlerde kritik bir öneme sahiptir.
Skafoid kemiği, ön kola ve ele yakın iki sıra şeklinde bulunduğundan sık sık travmaya maruz kalmaktadır. Skafoid kırığı, el bileği üzerine direkt olarak düşme sonucunda oluşabilir. Bu kırığın en büyük sebebi, düşme gibi travmatik durumlardır. Özellikle sporcular, özellikle de kaykaycılar ve dağcılar, bu tür yaralanmalara daha yatkındır. Düşme anında, el bileğinin pozisyonu ve düşüş açısı, yaralanmanın şiddetini etkileyen faktörlerdir. Düşme sırasında elin yere doğru açılması, skafoid kemiğinde kırığa neden olabilir ve bu durum, hastanın günlük yaşamını ciddi şekilde etkileyebilir.
Skafoid kırığının en çok görülen belirtisi, ağrı hissidir. Bu his gün geçtikçe daha da artar. Kırığın oluştuğu bölgede şişlik ve hassasiyet de gözlemlenebilir. Ayrıca, el bileğinde deforme ve şişlik gözlemlenebilir. Ağrının yanı sıra, hastalar çoğu zaman el bileğinde hareket kısıtlılığı ve güçsüzlük deneyimleyebilir. Bununla birlikte, bazen bu belirtiler, yaralanmanın ciddiyetine göre değişiklik gösterebilir. İlk aşamada belirtiler hafif olabilir, ancak zamanla artış göstermesi, durumu daha da ciddileştirebilir. Hasta, bu belirtileri göz ardı etmemeli ve bir uzmana danışmalıdır.
Skafoid Kırığı Teşhisi
Skafoid kırığı teşhisinde öncelikle doktor fizik muayene yapmalıdır. Bu muayene esnasında el bileğinden başparmağa doğru bastırılması sonucunda ağrı oluşabilir. Muayene sırasında ayrıca, hastanın el bileğinde hareket kısıtlılığı olup olmadığı ve günlük aktivitelerini nasıl etkilediği de değerlendirilir. Şüpheli hastalarda özellikle radyolojik inceleme sırasında skafoid kemiğe dikkat etmek gerekir. Çünkü özellikle kırığın oluştuğu ilk gün skafoid kırığı belli olmayabilir. Bu gibi durumlarda hastanın el bileği atele alınmalıdır. Bunun ardından 10 gün sonra yeniden film çekilmesi gerekir. Ancak mümkünse 10 gün beklemek yerine, MR ya da bilgisayarlı tomografi yöntemleri ile bir an önce kırık tespit edilmeli ve tedaviye başlanmalıdır. Ayrıca, bazı durumlarda ultrason incelemesi de faydalı olabilir, çünkü bu yöntemle yumuşak doku yaralanmaları daha iyi değerlendirilir.
Skafoid Kırığı teşhisinde öncelikle doktor fizik muayene yapmalıdır. Bu muayene esnasında el bileğinden başparmağa doğru bastırılması sonucunda ağrı oluşabilir. Şüpheli hastalarda özellikle radyolojik inceleme sırasında skafoid kemiğe dikkat etmek gerekir. Çünkü özellikle kırığın oluştuğu ilk gün skafoid kırığı belli olmayabilir. Bu gibi durumlarda hastanın el bileği atele alınmalıdır. Bunun ardından 10 gün sonra yeniden film çekilmesi gerekir. Ancak mümkünse 10 gün beklemek yerine, MR ya da bilgisayarlı tomogrofi yöntemleri ile bir an önce kırık tespit edilmeli ve tedaviye başlanmalıdır.
Skafoid Kırığı Tedavisi
Skafoid kırığı tedavisinde birçok yöntem kullanılmaktadır. Bu yöntemlerin arasında alçılı tedavi de bulunmaktadır. Alçılı tedavi, çok fazla yerinden oynamamış kırıklarda el ve başparmağı için kullanılabilir. Bu tedavi süreci, genellikle 6 ile 10 hafta arasında sürer ve bu süreçte hastanın el bileğinin düzenli kontrol edilmesi gerekir. Ayrıca iyileşme sürecinde kırığın hangi bölgede oluştuğu da önemlidir. Eğer kırık, skafoid kemiğin baş kısmında ise, iyileşme süreci daha uzun sürebilir.
Skafoid kırığı tedavisinde kullanılan bir diğer yöntem ise cerrahi tedavidir. Eğer oluşan kırık yerinden oynamış ise cerrahi müdahale şarttır. Cerrahi tedavi, genellikle hastanın durumuna bağlı olarak farklılık gösterir. Bu tedavi yöntemindeki amaç, çivi, vida ve plakalar ile kırığın yerinden oynamasını önlemektir. Bunun yanında, cerrahi yöntemlerde bazen vücudun çeşitli bölgelerinden kemik alınarak bu bölgede kullanılabilir. Cerrahi müdahalenin ardından, hastanın rehabilitasyon süreci başlar; bu süreç, hastanın el bileğinin normal işlevine dönmesi için oldukça önemlidir. Rehabilitasyon programları genellikle fizik tedavi uzmanları tarafından hazırlanır ve hastanın durumuna göre özelleştirilir.
Skafoid kırığı ile ilgili olarak hastaların bilmesi gereken bir diğer önemli konu, önleyici tedbirlerdir. Özellikle spor yaparken uygun ekipman kullanmak ve düşmelere karşı dikkatli olmak, bu tür yaralanmaların önlenmesinde etkilidir. Ayrıca, el bileklerini güçlendiren egzersizler yaparak, bu kemiklerdeki yaralanma riskini azaltmak mümkündür. Özellikle, spor öncesi ısınma hareketleri yapmak, yaralanma riskini azaltır ve sporun keyfini artırır. Bu nedenle, el bileği ve parmakların esnekliğini artıracak egzersizler programınıza dahil edilmelidir.
Skafoid kırığı tedavisinde kullanılan bir diğer yöntem ise cerrahi tedavidir. Eğe oluşan kırık yerinden oynamış ise cerrahi müdahale şarttır. Bu tedavi yöntemindeki amaç çivi, vida ve plakalar ile kırığın yerinden oynamasını önlemektir. Yine cerrahi yöntemlerde bazen vücudun çeşitli bölgelerinden kemik alınarak bu bölgede kullanılabilir.
Alçılı tedavi ya da cerrahi müdahale sonrasında oluşabilecek komplikasyonların başında, kırığın kaynamaması gelir. Çünkü skafoid kemiği kötü kanlanma özelliğine sahiptir. Kırık 6 ay içerisinde kaynamazsa buna gecikmiş kaynama adı verilir. Gecikmiş kaynama, hastanın tedavi sürecini uzatabilir ve ek tedavi gerektirebilir. Böyle durumlarda bilgisayarlı tomografi ve MRI tanıda oldukça yararlıdır. Yine, tekrar cerrahi müdahalede bulunmak gerekebilir. Ayrıca, hastaların tedavi sürecinde dikkat etmeleri gereken bir diğer önemli nokta da, el bileklerini zorlamaktan kaçınmalarıdır. Bu, iyileşme sürecini hızlandırabilir ve komplikasyon riskini azaltabilir.
Youtube Videolarım
