Kalça eklemi, vücudun en büyük ve en fazla yük taşıyan eklemlerinden biridir. Femur başı (uyluk kemiği topu) ile asetabulum (pelvis soketi) arasında yer alan bu eklem, top-soket yapısı sayesinde hem sağlamlık hem de geniş hareket kabiliyeti sağlar. Eklem yüzeyini kaplayan eklem kıkırdağı, kemiklerin birbirine sürtünmeden hareket etmesini sağlar. Ayrıca, kalça çevresindeki kaslar, tendonlar ve bağlar, vücut dengesini korur, yürüme, koşma ve oturma gibi temel hareketleri mümkün kılar.
Kalça Kireçlenmesi (Osteoartrit)
Kalça kireçlenmesi, eklem kıkırdağının yıpranması sonucunda gelişen, ilerleyici ve ağrılı bir eklem hastalığıdır. Kıkırdağın aşınmasıyla birlikte kemik yüzeyleri doğrudan temas etmeye başlar, bu da ağrı, sertlik ve hareket kısıtlılığına yol açar.
Hastalığın ileri evrelerinde, konservatif tedaviler (fizik tedavi, ilaçlar, enjeksiyonlar) yeterli gelmezse total kalça protezi (kalça protez ameliyatı) önerilir. Bu ameliyat, hastanın yaşam kalitesini belirgin şekilde artırır ve ağrısız bir hareket kabiliyeti kazandırır.
Minimal İnvaziv Total Kalça Protezi (MİTKP)
Minimal İnvaziv Cerrahi Nedir?
Minimal invaziv kalça protezi, klasik total kalça protezinin daha gelişmiş ve doku koruyucu bir versiyonudur. Geleneksel yöntemde 10–12 inç (yaklaşık 25–30 cm) uzunluğunda tek bir kesi yapılırken, minimal invaziv teknikte bir veya iki küçük kesi (3–6 inç) ile ameliyat gerçekleştirilir. Bu sayede kas ve tendonlara daha az zarar verilir, iyileşme süreci hızlanır ve ameliyat sonrası ağrı azalır.
Minimal İnvaziv Kalça Protezi Prosedürü
Bu ameliyat genel anestezi altında yapılır ve temel amacı, hasarlı kalça ekleminin yapay bir eklemle (implant) değiştirilmesidir.
Ameliyat adımları şu şekildedir:
- Kesi oluşturma: Cerrah, kalçanın yan kısmına 3–6 inç uzunluğunda bir kesi yapar.
- Ekleme erişim: Kaslar minimal düzeyde ayrılarak eklem yüzeyi açığa çıkarılır.
- Hasarlı kısımların temizlenmesi: Femur başı çıkarılır, asetabulum (soket) yüzeyi temizlenir ve yıpranmış kemik dokular çıkarılır.
- Yeni parçaların yerleştirilmesi:
- Asetabular (soket) implant, özel çimento veya vidalarla sabitlenir.
- İçine metal, seramik veya plastik bir astar yerleştirilir.
- Femur kemiği şekillendirilir ve metal femoral kök yerleştirilir.
- Üzerine metal veya seramikten yapılmış yeni bir top (femoral baş) takılır.
- Kapanış: Kaslar onarılır, doku katları kapatılır ve kesi bölgesi estetik şekilde dikilir.
Bazı durumlarda, iki küçük kesi yöntemi uygulanabilir. Bu yöntemde:
- Kasık bölgesine asetabular bileşen için 2–3 inçlik bir kesi,
- Kalça yanına femoral bileşen için 1–2 inçlik bir kesi yapılır.
Bu teknik daha uzun sürebilir ancak doku hasarı daha da azdır ve genellikle X-ışını rehberliğinde uygulanır.
Minimal İnvaziv Kalça Protezinin Avantajları
Minimal invaziv cerrahi, klasik total kalça protezine göre birçok avantaj sunar:
- Küçük kesi ve daha iyi estetik görünüm
- Daha az kas hasarı ve doku travması
- Daha kısa hastanede kalış süresi
- Ameliyat sonrası daha az ağrı
- Daha az kan kaybı
- Daha hızlı rehabilitasyon süreci
- Günlük aktivitelere erken dönüş
- Düşük enfeksiyon ve komplikasyon riski
Ameliyat Sonrası Dönem ve Dikkat Edilmesi Gerekenler
Ameliyat sonrası dönemde, yeni eklemin korunması ve iyileşmenin sağlıklı ilerlemesi için dikkat edilmesi gereken bazı noktalar vardır:
- Kalçanızı 90 dereceden fazla bükmeyin. (Örneğin, alçak sandalyelere oturmayın.)
- Ayağınızı içe doğru çevirmeyin ve ani dönme hareketlerinden kaçının.
- Uyurken bacaklarınız arasına yastık yerleştirin – özellikle ilk 6 hafta boyunca.
- Yerden eğilerek bir şey almayın. Bunun yerine uzun saplı yardımcı araçlar kullanın.
- Basamak çıkarken “sağlam bacak önce” kuralına dikkat edin.
- Fizyoterapi programına düzenli olarak devam edin; kaslarınızın güçlenmesi eklem stabilitesini artırır.
Kimler Minimal İnvaziv Kalça Protezine Uygun Adaydır?
Aşağıdaki özelliklere sahip kişiler, minimal invaziv kalça protezi için genellikle uygun adaylardır:
- Ciddi kalça ağrısı olan ancak genel sağlık durumu iyi olan bireyler
- Orta yaşlı veya genç-aktif hastalar
- Kalça kireçlenmesi, romatoid artrit veya femur başı nekrozu gibi durumları olan hastalar
- Aşırı kilolu olmayan bireyler (çünkü obezite cerrahi erişimi zorlaştırabilir)
Youtube Videos
