Kanal daralması ya da omurilik daralması, hastalar tarafından genellikle siyatik ağrıları ya da bel ve boyun fıtığı gibi rahatsızlıklar ile karıştırılır. Omurgayı oluşturan yapılarda yıpranma meydana gelmesi nedeniyle oluşan bu hastalık, bel ve boyun fıtığını taklit etse de farklı bir hastalıktır. Bu sebeple tedavisinde de farklı yöntemler kullanılmaktadır.
Kanal daralması, omurilik daralması omurganın ortasında yer alan, içinden omurilik ve sinirlerinin geçtiği ince kanalın zamanla daralması ve omurilik ile sinirlere baskı uygulaması sonucunda oluşur. Özellikle fazla yük binmesi nedeniyle en fazla bel bölgesinde oluşur. Bunun yanında boyunda, nadir de olsa sırt bölgesinde görülmektedir.
Kanal Daralmasının Patofizyolojisi (Oluşum Mekanizması)
Kanal daralması çoğunlukla yaşa bağlı dejeneratif değişiklikler sonucunda gelişir. Süreç teknik olarak şu mekanizmalarla ilerler:
- Disk dejenerasyonu: Disk yüksekliği azalır, posteriora doğru bombeleşme olur.
- Faset eklem hipertrofisi: Omurganın arka kısmındaki küçük eklemler kalınlaşır.
- Ligamentum flavum kalınlaşması: Omurilik kanalının arka duvarını oluşturan bağ dokusu kalınlaşarak kanala doğru ilerler.
- Osteofit oluşumu: Kemik çıkıntıları (kireçlenme) kanalı daraltır.
Bu yapısal değişiklikler birleşerek spinal kanal çapını azaltır ve sinir köklerinde kompresyona neden olur.
Bel bölgesinde görülen kanal daralmasında tipik olarak nörojenik kladikasyon gelişir. Bu durum; hasta yürüdükçe artan, oturunca veya öne eğilince azalan bacak ağrısı ile karakterizedir. Bunun nedeni fleksiyon pozisyonunda kanal çapının geçici olarak genişlemesidir.
Boyun bölgesinde ise omurilik basısı gelişirse miyelopati tablosu ortaya çıkabilir. Bu daha ciddi bir durumdur ve nörolojik kayıplara yol açabilir.
Kanal Daralmasında Tanı ve Tedavi Yaklaşımı
Tanı Süreci
Tanı; klinik muayene ve görüntüleme yöntemleri ile konur.
- Manyetik Rezonans (MR): Altın standarttır. Kanal çapını ve sinir basısını net gösterir.
- Bilgisayarlı Tomografi (BT): Kemik yapı değerlendirmesinde faydalıdır.
- Dinamik grafiler: Omurgada instabilite olup olmadığını gösterir.
Klinik olarak:
- Yürümekle artan bacak ağrısı
- Belden her iki bacağa yayılan uyuşma
- Denge bozukluğu
- İleri vakalarda kas güçsüzlüğü
gibi bulgular değerlendirilir.
Tedavi Seçenekleri
Tedavi planı, daralmanın derecesine ve nörolojik bulgulara göre belirlenir.
🔹 Konservatif Tedavi
- Antiinflamatuar ilaçlar
- Fizik tedavi
- Postür eğitimi
- Epidural steroid enjeksiyonları
Hafif ve orta dereceli vakalarda semptom kontrolü sağlayabilir.
🔹 Cerrahi Tedavi
Aşağıdaki durumlarda cerrahi düşünülür:
- İlerleyici nörolojik kayıp
- Günlük yaşamı ciddi etkileyen ağrı
- Yürüme mesafesinin belirgin azalması
- Konservatif tedaviye yanıtsızlık
En sık uygulanan cerrahi yöntem dekompresyon (laminektomi) ameliyatıdır. Amaç, sinir üzerindeki basıyı ortadan kaldırmaktır. Gerekli durumlarda omurga stabilitesini sağlamak için füzyon işlemi eklenebilir.
Minimal invaziv teknikler sayesinde daha küçük kesi, daha az kan kaybı ve daha hızlı iyileşme mümkündür.
Kanal Darlığı Teşhisi ve Tedavisi
Omurga kanalı darlığı teşhisi konulan hastaya öncelikle istirahat önerilir. Bunun yanında ilaç ve fizik tedavi ile desteklenir. Ancak bazı hastalarda kanal darlığı sebebiyle oluşan rahatsızlıklar, yaşam kalitesinin azaltır ve hastaya cerrahi müdahalede bulunulması gerekebilir.
Kanal daralması ameliyatındaki amaç, daralan kanalda sıkışan ve baskılanan sinir yapılara yer açmak için omurga kanalının genişletilmesidir. Bu ameliyat; deneyimli doktorlar tarafından, doğru şekilde planlanarak gerçekleştirilirse hastanın memnuniyet oranı oldukça yüksek olacaktır. Kanal daralması ameliyatının ardından hasta, ameliyat öncesinde yapamadığı birçok işi yapabilir hale gelir.
Cerrahi işlem sırasında omurga kanalını genişletmek için özel aletler ile bağ ve kemik dokusu sıkışmış olan sinirlerin çevresinden alınır. Ancak cerrahi planlamanın önemi bu noktada ortaya çıkmaktadır. Çünkü operasyon sırasında hem bağ ve kemik dokusu sinirler üzerinden çıkarılmalı hem de zaten yıpranmış olan omurganın dengesi bozulmamalıdır. Bazı durumlarda omurganın bozulan dengesini düzeltmek için metal sistemler kullanılabilmektedir. Bu işlem, halk arasına platin ya da vida yerleştirilmesi olarak da bilinmektedir.
Kanal darlığı tedavisi için uygulanan cerrahi müdahale basit bir ameliyat değildir. Ameliyatı yapan cerrahın tecrübeli olması ve cerrahi operasyonu en doğru şekilde planlayabilmesi gerekir. Bunun yanında cerrahi operasyonun uygun teknik imkânlara sahip ameliyathanelerde yapılması oldukça önemlidir.
Ameliyat sonrasında hastalar kısa süre içerisinde desteksiz olarak yürüyebilirler. Ancak hastanın ameliyat sonrasından yaklaşık 2 gün boyunca hastanede yatması gerekir.
Youtube Videos
